Groen: mijn kievitwaarnemingen bij de vijf tellingen in m’n telgebied. Symbolen: gedrag, zoals balts. Rood: het berekende aantal broedparen.
Groen: mijn kievitwaarnemingen bij de vijf tellingen in m’n telgebied. Symbolen: gedrag, zoals balts. Rood: het berekende aantal broedparen. (Foto: )

Natuur in de Krimpenerwaard: Goede gegevens door veel tellers

Krimpenerwaard - Vorige week kwam het Living Planet Report van het Wereldnatuurfonds uit over de toestand van de Nederlandse natuur. Het gaat niet best. Maar hoe weten we dat zo zeker in een tijd van fake news?

Door Jaap Graveland

Sommige lezers zullen denken: ja, dat zeggen ze nu wel, maar ik heb een heel ander beeld. Daarom hier wat uitleg. Het Wereldnatuurfonds gebruikt de zogenaamde Living Planet Index (LPI) om de toestand van de natuur te beschrijven, trends te kunnen berekenen en landen te kunnen vergelijken.

De LPI in Nederland bestaat uit aantalsgegevens van broedvogels, dagvlinders, reptielen en zoogdieren. Het aantal van een soort wordt uitgedrukt als fractie van het aantal in 1990. Dus 70 broedparen van grutto's in 2019 en 200 in 1990 geeft een index van 0,35. De indexen van alle soorten worden opgeteld en gemiddeld, en dat is de LPI. Door de karakteristieke soorten voor heide, stad, akkerland, veenweiden enz. te selecteren kun je voor elk van deze leefgebieden de LPI berekenen.

Maar dan moet wel de basis op orde zijn: de aantalsgegevens van soorten. Gelukkig is dat het geval, door de inzet van tienduizenden vrijwilligers, waaronder ikzelf. En de betrouwbaarheid van hun tellingen wordt op allerlei manieren bewaakt. Tellers kunnen cursussen volgen, de tellingen moeten worden uitgevoerd volgens een vaste methode en een computerprogramma berekent uit de losse waarnemingen het aantal territoria. Zo worden 'waarnemerseffecten' zo veel mogelijk verkleind. Ook worden de tellingen gecontroleerd door het computerprogramma en ook nog eens door validatoren, gevorderde vogeltellers. Zij trekken aan de bel bij opvallende waarnemingen: klopt dat wel Jaap, of is het een waarnemings- of invoerfout?

Maar het belangrijkst is: de instelling van ons tellers. We besteden niet honderden uren in het veld om fake getallen te verzamelen. De discussie over oorzaken van de achteruitgang van de natuur is al lastig genoeg. Gelukkig hoeven we niet te discussiëren over de getallen. Dankzij de geweldige inzet van de vrijwilligers.

Jaap Graveland van de Natuur- en Vogelwerkgroep Krimpenerwaard (NVWK) schrijft regelmatig een artikel voor de IJssel- en Lekstreek. Wil je meer weten? Kijk dan op de website www.nvwk.nl of op facebook.com/denvwk. Houd de agenda in de gaten voor activiteiten, ook niet-leden zijn welkom. Wil je lid worden, ga dan naar https://www.nvwk.nl/de-vereniging/lid-worden. Reacties kun je mailen naar jaap.graveland@nvwk.nl.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden